Tagarchief: molengeschiedenis

Rohel: Broeresloot

Historische foto van Rohel: Broeresloot.1857 – 1899: Aan de Broeresloot stond de prachtige molen Veldzicht. Bouwjaar 1857. In 1899 werd de molen getroffen door onweer en werd de molenroede flink beschadigd. Na de komst van het gemaal bij Vierhuis werd de molen in 1935 gesloopt.

Historische foto van Rohel: Broeresloot.2009: Tijdens de wandeling richting de plek waar ongeveer de molen stond, moest ik de weg banen door een lading distels en brandnetels. De molen bestaat zelf niet meer.

Sintjohannesga: Hogedijk 132

Historische foto van Hogedijk 132 te Sintjohannesga: Molen de Hersteller.
Molen De Hersteller.

1857 – 1931: Tegenover de molen woonde destijds Jozef de Vries (1889-1975) en Jantje van der Molen (1893-1973). In 1853 werd besloten om de vergraven landen in en ronndom Sint Johannesga in te polderen, daarvoor werden er 6 molens gebouwd. De Hersteller is de eerste molen dat bezig was om de Grie te bemalen, het laagste punt van de polder. In 1931 was het met de windbemaling gedaan, op de Hersteller na werden alle molens gesloopt. De Hersteller verloor wel zijn wieken.

Hogedijk 132 te Sintjohannesga: Molen de Hersteller.

2009: In 1979 stelt een restauratiecommissie alles in het werk om de molen in ere te herstellen. Op 19 oktober 1981 verrichtte de commissaris der koningin mr. H. Rijpstra de openingsplechtigheid door het lichten van de vang. De wieken begonnen te draaien en vanaf dat moment staat er in onze dorpen een schitterend monument dat herinnert aan de inpoldering van de Grote Sint Johannesgaaster Veenpolder.

Sintjohannesga: Hogedijk 126

Historische foto van Hogedijk 126 te Sintjohannesga.
Ike en Pieter.

1935 – 1942: Ike Waslander (1864-1942) was getrouwd met Pieter S. de Jong (1864-1910) Het jongetje is Pieter (1925-1979) van Siebren de Jong (1905-1970) en Trijntje J. de Jong (1907-1926). Hij was een kleinzoon van Beppe Ike. Dit huisje stond naast de molen.

Hogedijk 126 te Sintjohannesga.

2009: Op de Hogedijk 126 is Salon Anneke – Haar & Huidverzorging – gevestigd.

Burgemeester A. Meinesz

Krantenartikel uit de Leeuwarder Courant van 27 augustus 1876.
Wanneer men tegenwoordig de dorpen…

De heer A. Meinesz heeft als burgemeester van de gemeente Schoterland en als voorzitter van het Polderbestuur Grooten Sintjohannesgaster Veenpolder in Schoterland en Haskerland heel veel voor onze dorpengemeenschap mogen betekenen. Middels een krantenartikel uit de Leeuwarder Courant wordt uitgelegd wat hij bereikt heeft.

Wat de heer A. Meinesz voor Sintjohannesga, Rotsterhaule en Rohel heeft gedaan, is het beste te lezen in de onderstaande krantenartikel van 27 augustus 1876 in de Leeuwarder Courant:

OOSTELLINGWERF, 25 augustus. Wanneer men tegenwoordig de dorpen St. Johannesga en Rotsterhaule bezoekt, dan staat men verbaasd over de verandering, die daar in de laatste jaren plaats heeft gehad.

Vroeger zag men aan weerszijden van den weg niets anders dan water, waarvan de golven dikwijls over dien weg met elkander kennis maakten, terwijl menig armoedig huisje bij hoog water tot aan den drempel door het natte element werd bedreigd.

Nu zijn die zoogenaamde “trekgaten” (uitgeveende plaatsen) voor goed verdwenen en in heerlijk bouw- of weiland herschapen. Dáár, waar vroeger de schepen zeilden en de visschers hunne netten spanden, ziet men nu vee grazen.

Groote uitgestrektheden water, waar vroeger de golven vrij spel hadden,zijn nu ingepolderd en productief gemaakt. Een aantal boerderijen zijn in dien polder verrezen en leveren van af den kunstweg een verassend gezigt op, dat van energie en welvaart getuigt.

Aan beide zijden van den kunstweg zijn nette boeren- en burgerwoningen verrezen, die niet weinig tot verfraaijing van het dorp bijdragen. Vooral de nieuwe kerk, de pastorie en het logement maken bijzonder effect.

In het kort, de dorpen St. Johannesga en Rotsterhaule hebben door de toepassing van het reglement op de lage verveeningen eene herschepping ondergaan, die éclatant mag genoemd worden.

Lof en dank aan den heer A. Meinesz, aan wien men vooral deze belangrijke verbetering heeft te danken en die met de leden van het polderbestuur geene moeite heeft ontzien, om groote uitgestrektheden vruchtbaren grond aan het water te ontwoekeren. De geheele aanleg getuigt van een goed oordeel en helder inzigt.

De beide zoo armoedige dorpen hebben inderdaad een schoone toekomst. het pauperisme, dat vroeger zo welig wortel schoot, is nu reeds aanzienlijk verminderd.

 

Krantenartikele uit de Leeuwarder Courant van 29 augustus 1876.
De Sint Johannesga’stervaart zal voor de Scheepvaart GESLOTEN zijn van af Donderdag den 24 augustus tot nadere bekendmaking, en zulke wegens het uitdiepen van die vaart.

Kortom

De heer A. Meinesz heeft als burgemeester van de gemeente Schoterland en als voorzitter van het Polderbestuur Grooten Sintjohannesgaster Veenpolder in Schoteland en Haskerland het volgende voor onze dorpengemeenschap gedaan:

  • De droogmaking van het land tussen de Streek (Sintjohannesga en Rotsterhaule) en de Hogedijk.
  • De droogmaking an het Onlân, tussen de Streek en Ouwsterhaule.
  • De poldermolen de Hersteller.
  • Het brengen van welvaart in onze dorpengemeenschap.
  • Het verbeteren van de infrastructuur.
  • De droogmaking onder Rottum en Oude- en Nijehaske.

Strijd in de Veenpolder

Boekomslag Strijd in de Veenpolder.
Strijd in de Veenpolder: molengeschiedenis van de St. Johannesgaster Veenpolder

In 1984 kwam kwam het boek, als deel van de Zuidwesthoek Reeks, “Strijd in de Veenpolder” uit. Het boek bevat fragmenten uit de molengeschiedenis van de St. Johannesgaster Veenpolder en is geschreven door G.D. Wijnja.

Aan de hand van vergeelde archiefboeken en plezierige gesprekken heeft de schrijver en molenaar Gerben D. Wijnja dit boek samengesteld. Het leek hem nuttig een groter publiek kennis te laten maken met de inpoldering en de rol van de molen daarin.

Het boek laat u kennis maken met de 6 molens, welke in het verleden in de Sint Johannesgaster Veenpolder hebben gestaan: Meerzigt, Veldzigt, Gaastzigt, Veenzigt, De Voortuitgang en natuurlijk de Hersteller.

Het boek Strijd in de Veenpolder wordt te koop aangeboden op de website van De Utskoat, kwartaalblad van De Fryske Mole en het Gild Fryske Mounders: De Utskoat: Strijd in de Veenpolder van G.D. Wijnja.