Tagarchief: Rohel

Rohel: Vierhuisterweg 2

Historische foto van Vierhuisterweg 2 te Rohel.

1950 – 1978: Hier woonden Johannes en Geeske Visser. Zij hebben hier gewoond met hun acht kinderen. Het huis is in 1978 verkocht aan de familie M. Hessel, die er later een nieuw woning op lieten bouwen.

Historische foto van Vierhuisterweg 2 te Rohel.
Nieuwjaarswens uit Indië.

De zoon Henk van Johannes Visser (1887-1973) en Geeske de Vries (1889-1979) verbleef in Indië, toen hij deze nieuwjaarswens verstuurde naar Rohel.

Historische foto van Vierhuisterweg 2 te Rohel.
Ymkje de Graaf.

Op deze foto zien we Ymkje de Graaf onder de ereboog doorlopen, die is er geplaatst ter ere van de thuiskomst van Henk Visser uit Indië.

Historische foto van Vierhuisterweg 2 te Rohel.
Gezin Johannes Visser.

Een foto van het gezin Johannes en Geeske Visser.
Boven: Jan – Hessel – Berend – Maarten en Jurrit.
Onder: Henk – vader Johannes – moeder Geeske – Rinske en Piet.

 

Sporthelden van Sintjut

Uit de archieven van de Leeuwarder Courant blijkt dat er in onze dorpengemeenschap Sintjohannesga, Rotsterhaule en Rohel een aantal sporthelden hebben gewoond/wonen.

Wim de Koning

Wim de Koning is op 22 januari 2010 gehuldigd als de Sportman van het jaar 2009 van de gemeente Skarsterlân. In 2009 heeft Wim de titel Nederlands Kampioen gekregen met het mennen/paardensport Klasse Z.

Thijs Maat

De paarden van Thijs Maat hebben vele prijzen in de wacht gesleept tijdens diverse Concours Hippiques in de periode 1951 tot en met 1961. Met het paard Eke heeft Thijs Maat zelfs de titel Nederlands Kampioen meerdere malen in de wacht gesleept.

Bijzondere prijzen die Thijs Maat heeft mogen ontvangen zijn de Zilveren Roomstel (Nationaal Concours Hippique Leeuwarden in 1959) en de Gouden Zweep in Joure (1959). Zowel de bijrijders D. v/d Laan (overleden tijdens de Concours Hippique in Koudum in 1959) als dhr. W.K. van der Wal hebben vele prijzen gewonnen.

Dubbelspan Thijs Maat.
Dubbelspan met de paarden Eke en Stynke van Thijs Maat. Op de Sjees zitten mevrouw Maat en de bijrijder W.K. van der Wal.

Franke Sloothaak

Franke Sloothaak is misschien wel de beste springruiter die de wereld gekend heeft. Hij is geboren en getogen in Rotsterhaule, maar is sinds 1979 officieel Duits en heeft daarmee het Nederlands staatsburgerschap opgezegd. Reden was dat hij met de Duitse landenteam mee kon doen met de Olympische Spelen.

Franke heeft een grote verzameling aan prijzen gewonnen, waaronder Wereldkampioenschap en een gouden plak bij de Olympische Spelen in 1988 bij de landenteams, waar hij voor Duitsland speelde. Hij is in 2004 aangewezen als kandidaat voor de bondscoach van de Nederlands Equipe, maar is het uiteindelijk niet geworden.

De Indoor Friesland en Franke zijn altijd verbonden geweest, Franke heeft daar vele prijzen in de wacht gesleept.

Franke Sloothaak op paard
Foto uit het Stichting Digitaal Archief Leeuwarder Courant: Franke Sloothaak komt met zijn paard Miss San Patrignano triomfantelijk over de finish lijn (1994).

Sjoerd Koopman

In de periode 1970 tot heden heeft Sjoerd Koopman diverse prijzen gewonnen met dammen.

Prijzen in de onderlinge bij de verschillende damclubs, prijzen op diverse toernooien(waarvan enkele in de Ereklasse) en prijzen en individuele kampioenschappen.

Beste prestaties zijn derde bij jeugdkampioenschap Friesland (Jannes vd Wal eerste), derde bij Fries Kampioenschap senioren. Tweemaal tweede bij Fries Kampioenschap sneldammen. Geplaatst in 2003 voor de halve finale Kampioenschap Nederland. Diverse malen geplaatst voor Nederlands Kampioenschap Sneldammen.

Gepke Koopman

Als dochter van Sjoerd Koopman doet Gepke het ook niet slecht op het sportgebied. Niet alleen is ze heel goed in dammen maar ook heeft ze het ver geschopt als judoka:

  • 5e in Kampioenschap Dammen Dames en dan in het Friese Spel. Diverse prijzen op damtoernooien Hollands Spel.
  • Fries Kampioen Judo, Districhtskampioen Judo (noordelijke provincies), diverse malen deelnemer aan Nederlandse Judokampioenschappen. Vele prijzen behaald met judo op diverse toernooien, inclusief internationale toernooien.

Eddy Eefting

Dat wij in het dorpengemeenschap iets hebben met paarden, bewijst ook Eddy Eefting. Hij heeft in diverse Concours Hippiques de eerste plek gehaald in de periode 1989 tot 1994.

Ruiter Eddy Eefting
Foto uit het Stichting Digitaal Archief Leeuwarder Courant: Eddy Eefting met Discovery op weg naar de overwinning in Cornwerd bij het springen klassiek voor de klasse ZZ (1994).

 

Femmy Akkerman

Op de formule 1 circuit in Castelet in zuid Frankrijk (1990) heeft Femmy Akkerman op tienjarige leeftijd de Wereldtitel voor crossfietsen in de wacht gesleept. In 1988 kwam zij al hoog in de Europese en Nederlandse klassementen en het jaar daarna won ze beide titels.

Crossfietster Femmy Akkerman
Femmy Akkerman in vol ornaat op de crossfiets met de wereldbeker.

Peter Bijker

Ook op het gebied van schermen hebben wij een wereldkampioen: Peter Bijker. Peter heeft in 1989 de titel Noordelijk en Fries Kampioen bij de senioren gehaald. Tijdens de internationale schermtoernooi van 2004 in Arhem heeft hij de eerste plaats behaald.

Schermer Peter Bijker
In Cagny (Parijs) heeft Peter de tweede plek gehaald in de categorie 40+.

Klasina Steinstra

Klasina Seinstra heeft in de periode 1991 tot 2006 nogal veel stof doen opwaaien. Zij heeft op natuurijs diverse kampioenschappen gewonnen en is op het gebied van marathonschaatsen met recht de beste sportvrouw geweest. Klasina heeft titels als Nederlands Kampioen Marathonschaatsen in de wacht gesleept.

Op 4 januari 1997 was zij de snelste vrouw bij de Friese Elfstedentocht. zij is daarvoor op woensdag 6 januari 1997 in Sintjohannesga groots gehuldigd. Behalve deze prestatie heeft zij vele alternatieve Elfstedentochten gereden en meestal gewonnen.

Dankzij Klasina wordt bij de volgende Elfstedentocht een apart klassement voor vrouwen gezorgd. Klasina heeft ook model gestaan voor een kledinglijn, zij was bij de inhuldiging van het unisex beeld in Oude Leije ter ere van de vrouw in de Elfstedentocht.

Elfstedentocht vrouw Klasina Seinstra.
Foto uit het Stichting Digitaal Archief Leeuwarder Courant: Klasina Seinstra komt als eerste vrouw binnen bij de Friese Elfstedentocht van 1997.

Marianne Vlasveld

Waar de meeste sporters zich specialiseren voor een bepaalde tak van sport, was Marianne Vlasveld goed in sporten als lopen, langlaufen en mountainbiken oftewel triatlon. Marianne heeft diverse malen meegedaan aan EK en WK Berglopen, WK Langlauf en Open Fries Kampioenschap Mountainbike.

Uiteraard heeft ze titels als Europees Kampioen en Wereld Kampioen Wintertriatlon in de wacht gesleept. Zij was actief in de periode 1996 tot 2006.

Ondanks dat Marianne Vlasveld officieel niet in Rohel woonde, zij was ingeschreven bij haar moeder in Noord Holland, heft ze toch in 1994 de Friese Sportprijs ontvangen.

Wintertriatlon Marianne Vlasveld
Foto uit het Stichting Digitaal Archief Leeuwarder Courant: Marianne Vlasveld op weg naar haar eerste wereldtitel Wintertriatlon in 2002.

Bea van der Mei

Bea van der Mei heeft als hardloopster diverse loop-wedstrijden gewonnen, waaronder Rotstergaastloop, Mildammerloop, Lus van Akkrum en de Eenhoornloop in Menaldum.

Marco Stoelwinder

Wanneer je als derde eindigt als Sterkste Man van Friesland en de titel Nederlands Kampioen Vrachtwagentrekken beneden de 100 kilo in de wacht sleept, hoor je ook bij de sporthelden van onze dorpengemeenschap. In 2008 werd Marco nog kampioen skûtsjetrekken.

Overige sporthelden

Andere sporters die hoog in de ranglijst staan/hebben gestaan zijn:

  • Moniek Klijstra (Nederlands Kampioen Junior schaatsen)
  • Jan ten Hoeve (Eerste bij Olympia Cup Belterwiede 0-Jol)
  • Gebrig van der Velde (Polstokspringen)
  • Harm Pen (Solexrace)
  • Matthijs Ykema (Zilver bij NK Shorttrack schaatsen)
  • Jovenca de Wit (Dressuur)
  • Jan Agema (Nederlands Kampioen Junioren 500cc grasbaanraces)

Behalve sporters, heeft onze dorpengemeenschap ook scheidsrechters geleverd:

  • Minne Modderman (Voetbal: vice voorzitter FVB, lid bestuur District Noord van de KNVB en gastheer SC Heerenveen)
  • Piet Bakker (IJshockey)

Burgemeester A. Meinesz

Krantenartikel uit de Leeuwarder Courant van 27 augustus 1876.
Wanneer men tegenwoordig de dorpen…

De heer A. Meinesz heeft als burgemeester van de gemeente Schoterland en als voorzitter van het Polderbestuur Grooten Sintjohannesgaster Veenpolder in Schoterland en Haskerland heel veel voor onze dorpengemeenschap mogen betekenen. Middels een krantenartikel uit de Leeuwarder Courant wordt uitgelegd wat hij bereikt heeft.

Wat de heer A. Meinesz voor Sintjohannesga, Rotsterhaule en Rohel heeft gedaan, is het beste te lezen in de onderstaande krantenartikel van 27 augustus 1876 in de Leeuwarder Courant:

OOSTELLINGWERF, 25 augustus. Wanneer men tegenwoordig de dorpen St. Johannesga en Rotsterhaule bezoekt, dan staat men verbaasd over de verandering, die daar in de laatste jaren plaats heeft gehad.

Vroeger zag men aan weerszijden van den weg niets anders dan water, waarvan de golven dikwijls over dien weg met elkander kennis maakten, terwijl menig armoedig huisje bij hoog water tot aan den drempel door het natte element werd bedreigd.

Nu zijn die zoogenaamde “trekgaten” (uitgeveende plaatsen) voor goed verdwenen en in heerlijk bouw- of weiland herschapen. Dáár, waar vroeger de schepen zeilden en de visschers hunne netten spanden, ziet men nu vee grazen.

Groote uitgestrektheden water, waar vroeger de golven vrij spel hadden,zijn nu ingepolderd en productief gemaakt. Een aantal boerderijen zijn in dien polder verrezen en leveren van af den kunstweg een verassend gezigt op, dat van energie en welvaart getuigt.

Aan beide zijden van den kunstweg zijn nette boeren- en burgerwoningen verrezen, die niet weinig tot verfraaijing van het dorp bijdragen. Vooral de nieuwe kerk, de pastorie en het logement maken bijzonder effect.

In het kort, de dorpen St. Johannesga en Rotsterhaule hebben door de toepassing van het reglement op de lage verveeningen eene herschepping ondergaan, die éclatant mag genoemd worden.

Lof en dank aan den heer A. Meinesz, aan wien men vooral deze belangrijke verbetering heeft te danken en die met de leden van het polderbestuur geene moeite heeft ontzien, om groote uitgestrektheden vruchtbaren grond aan het water te ontwoekeren. De geheele aanleg getuigt van een goed oordeel en helder inzigt.

De beide zoo armoedige dorpen hebben inderdaad een schoone toekomst. het pauperisme, dat vroeger zo welig wortel schoot, is nu reeds aanzienlijk verminderd.

 

Krantenartikele uit de Leeuwarder Courant van 29 augustus 1876.
De Sint Johannesga’stervaart zal voor de Scheepvaart GESLOTEN zijn van af Donderdag den 24 augustus tot nadere bekendmaking, en zulke wegens het uitdiepen van die vaart.

Kortom

De heer A. Meinesz heeft als burgemeester van de gemeente Schoterland en als voorzitter van het Polderbestuur Grooten Sintjohannesgaster Veenpolder in Schoteland en Haskerland het volgende voor onze dorpengemeenschap gedaan:

  • De droogmaking van het land tussen de Streek (Sintjohannesga en Rotsterhaule) en de Hogedijk.
  • De droogmaking an het Onlân, tussen de Streek en Ouwsterhaule.
  • De poldermolen de Hersteller.
  • Het brengen van welvaart in onze dorpengemeenschap.
  • Het verbeteren van de infrastructuur.
  • De droogmaking onder Rottum en Oude- en Nijehaske.
Familie Kerkstra na de oorlog

Oorlogsherinnering van Sjouke Kerkstra

Oorlogsherinneringen blijven je altijd bij, ook al was je toen nog maar een kind. Toen de oorlog uitbrak woonde Sjouke Kerkstra in Rohel en bezocht de openbare lagere school in Rotsterhaule. De laatste oorlogsjaren fietste hij naar de openbare U.L.O. in Joure en heeft hij tijdelijk les gehad in villa Jamja, tot ook dit niet meer ging. Uit respect voor de moed van zijn ouders heeft hij een aantal oorlogsherinneringen opgetekend.

Situatieschets

Halverwege de jaren ’30 waren ze komen te wonen aan de Kerkweg 13 in Rohel, op een oud boerderijtje, temidden van een uitgerekte natuur. Hier hield vader Pieter Kerkstra een tiental melkkoeien. In de nabijheid lag het Tjeukemeer, maar het Rohelster Wide was al in de werkverschaffing drooggelegd en de grond werd eerst als landbouwgrond benut. Het was eigendom van Domeinen en er werden twee nieuwe ontginningsplaatsen gebouwd. Het barakkenkamp “De Wite Peal”, bedoeld voor arbeiders kreeg echter een nare herbestemming, toen de bezetter er joden interneerde (20 augustus 1942 tot het voorjaar van 1944).

Verder was de omgeving vanwege de uitgestrekte, natte natuur en geïsoleerde ligging geschikt voor verzetsactiviteiten. Er vonden wapendroppingen plaats en natuurlijk spreekt het drama op het Tjeukemeer, met Lodewijk van Hamel in 1940, erg tot de verbeelding. Tevens zaten her en der onderduikers. Sjouke herinnert zich ook overkomende vliegtuigen, Engelse beschietingen van boten op het Tjeukemeer en zich dat soms Duitse soldaten en hun handlangers op de polderdijk rond het, wanneer ze illegale activiteiten vermoedden.

Historische foto van Kerkweg 13 te Rohel
Het boerderijtje Kerkweg 13 rond 1920, dus voordat de familie Kerkstra hier woonde. Het zag er wel net zo uit. Achter in het voorhuis zat de ene schuilplaats, in de stal zat de tweede speciaal voor groter gevaar. (foto overgenomen uit het boek “Tusken Tsjûkemar en it Nannewiid” van werkgroep Historie Sintjohannesga e.o.).

Verhaal van dhr. Sjouke Kerkstra

Ons gezin, vader Pieter Kerkstra en moeder Aaltje Puite telde vier kinderen: Ype, Hiltje, Albert en Sjouke, waarvan Ype (geboren in 1926) is overleden. We woonden aan de Kerkweg van 1935 tot 1946. De oorlog was voor ons gezin een spannende tijd, want mijn ouders gaven onderdak aan joodse landgenoten. We woonden op een rustig plekje, de laatste oude boerderij aan de Kerkweg, bereikbaar via een doodlopende sintelweg, enige jaren daarvoor nog een zandweg. Voor ons gezin betekende het een groot risico, toen ze in het najaar van 1943 een joods echtpaar een overlevingskans boden. Wij kinderen waren toen 17, 16, 15 en 12 jaar oud.

Dit echtpaar, oom Gé en tante Fie, zoals wij hen noemden, maar ze heten in het echt Van Zuiden, dreven voordien een kledingszaak “Magazijn De Zon”, in Hoogeveen aan de Hoogeveense Vaart. Via de ondergrondse, ondermeer door Freerk Bouma, destijds groenteboer in St. Johannesga, werden ze op een nacht bij ons afgeleverd.

Het bleef niet bij deze onderduikers, want na enkele maanden meldde zich nog een derde jood, Michiel van Zuiden (schuilnaam Hans Lupkens) die zeer actief in het verzet was. Hans, een neef van het Hoogeveense echtpaar, trouwde na de oorlog met Trijntje Akkerman uit Rohel, stond bekend als een brutale slimmerik in het verzet en was vaak bij ons over de vloer. Het plaatselijke verzet werkte toen samen in een perfecte organisatie, met namen als meester Hulzinga, Jan de Goede, Broer Akkerman enzovoort.

De joodse onderduikers kwamen alleen ’s avonds achter de boerderij even buiten om te luchten. Vanwege de veiligheid waren alleen onze naaste buren, de familie Thijs Maat, hiervan op de hoogte gesteld. Een tweede, tevens de laatste die hier lucht van kreeg, was oom Jelle Koopmans (een zwager). Hij was veehandelaar, die destijds het overtollige vee voor mijn vader verhandelde.

Bij dreigend gevaar was er voor het joodse echtpaar een schuilplaats, een kamertje voor de kelder, waar ze onder normale omstandigheden in een bedstede sliepen. Vanuit de woonkamer aan de wg moest men altijd via de keuken terug naar die schuilplaats, met andere woorden: het was altijd uitkijken geblazen voor plotseling bezoek. Ondanks het feit, dat men vrij constant de weg nauwlettend bewaakte, is Jelle Koopmans ons ontglipt.

Terug door de keuken kon niet meer, de enige kans was nog de bedstede in, maar de tijd was net te kort en tante Fie haar benen bungelden nog net uit de bedstede, toen oom de kamer binnen stapte. Een groot compliment aan de veehandelaar is op z’n plaats, want zelfs z’n vrouw is hiervan onwetend gebleven.

Dit bestaan betekende voor onze ouders een grote opoffering van hun vrijheid en ze hebben een angstige maar ook dankbare tijd beleefd. Het is gelukkig goed afgelopen. Enkele weken voor de bevrijding werd nog de plaatselijke politieman en verzetsman Jan de Goede door de Duitsers opgepakt en opgesloten in Crackstate te Heerenveen. Een en ander had nare gevolgen voor ons allemaal kunnen hebben.

We zijn toen enkele dagen ondergedoken geweest bij de familie W. Bijker in Rotsterhaule. Alleen het nodige werk, zoals het melken en de melkrit voor enkele boeren naar “de Pôlle” werd verricht door mijn broer Albert. Vond er thuis iets plaats, wat niet werd vertrouwd en kregen wij hierover signalen van de ondergrondse, dan verbleven en sliepen het echtpaar Van Zuiden in de stal, onder een uitgebouwde bedstede in de schuur. Ik heb er nog wel met mijn broer boven geslapen, terwijl zij, niet zo comfortabel, in een klein hokje onder ons verborgen waren.

Oom Gé en tante Fie zijn tot en met het einde van de oorlog in mei 1945 gebleven. Ze hielden zo mogelijk iedere dag de terreinwinst van de geallieerden bij, op een grote landkaart en kleurden de frontlijn in. Oom Gé hield zich graag bezig met het dagelijkse boterkarnen, met behulp van een fles. In de kamer hadden we een fiets op de kop staan. Zo konden we al draaiend en trappend, elektrisch licht in de stal maken bij het melken.

Familie Kerkstra na de oorlog
Familie Kerkstra na de oorlog: Staand v.l.n.r. oudste zoon Ype, Pieter Kerkstra, Aaltje Kerkstra-Puite, jongeste zoon Sjouke, dochter Hiltje en onderduiker Michiel van Zuiden (alias Hans Lupkens). De dame met het oorijzer is grootmoeder Puite. Middelste zoon Albert ontbreekt op de foto, omdat hij elders werkzaam was. Bijverdiensten waren nodig omdat de eigen te klein was. (bron: fam. Kerkstra).

In mei keerde het echtpaar naar de winkel in Hoogeveen terug, maar hebben die niet lang meer voorgezet. Ze hadden twee zonen, één had in Rotsterhaule ondergedoken gezeten en emigreerde na de oorlog naar Israél. De andere zoon heeft de oorlog helaas niet overleefd, net als bijna de gehele familie Van Zuiden.

Het echtpaar Van Zuiden zijn inmiddels al overleden en Michiel van Zuiden, is overleden op 81 jarige leeftijd in 1997 in z’n woonplaats Enschede. Hij ligt begraven in Rottum. Trijntje Akkerman leeft nog en is inmiddels 96 jaar. Na de oorlog zijn nog diverse contacten over en weer geeest, bezoekjes en logeerpartijen. In Israël werd een boom geplant uit waardering voor het gezin Pieter en Aaltje Kerkstra.

Kerkweg 13 Rohel
De boerderij aan de Kerkweg 13 te Rohel, zoals het in 2009 uit zag.

 

Vierhuisterweg 1 te Rohel.

Rohel: Vierhuisterweg 1

Vierhuisterweg 1 te Rohel.
De boerderij van Jacobus Kerstma (1886-1973).

 

1900 – 1973: Jacobus woonde hier met zijn huishoudster Marijke Reitsma. Jacob was veekoopman. Dit was al heel vroeg begonnen want “Doe ’t ik as lytse jonge nei skoalle gie, kocht ik al jonge hoannen foar in stoer. As de boeren se graach kwyt woene dan krige ik ek wolris ien forgees. Ik liet se dan in skoft yn ‘e beek rinne, dan wiene se letter in kwartsje wurdig”. Veehandelaar Kerstma bezocht in de loop der jaren onder meer de jaarmarkten van Norg, Rolde, Zuidlaren, Diever en natuurlijk de markten in Leeuwarden en Sneek. Overal ging hij op de fiets naar toe. Hij heeft zelfs naar Slochteren gefietst. ’s Nachts om een uur vertrok hij dan.

Vierhuisterweg 1 te Rohel.

2009

Rohelster Wide met 2 mannen aan de oever te Rohel.

Rohel: Meerweg

Rohelster Wide met 2 mannen aan de oever te Rohel.
Rohelster Wide

1900 – 1932: Een schitterend gezicht van het Rohelster Wide. Aan de horizon liggen de boerderijen van de Rohelster Kerkweg.

Weilanden, blauwe lucht en in de verte bomen aan de Meerweg te Rohel.

2009: De Rohelster Wide is in 1934 drooggelegd. Het water is weg en daarvoor in plaats kwam het typische open Friese landschap: vergezichten met weilanden en aan de horizon boerderijen.

Weg langs het Rohelsterwide te Rohel.

1900 – 1932: Een unieke foto van de Meerweg. Voor 1932 is het dus inderdaad een weg langs het meer geweest. Links ligt het water van het Rohelsterwide.

Meerweg te Rohel.

2009: In 1934 is het Wide drooggemalen. Nu zijn links twee bedrijven te vinden, namelijk Troelstra Aquacultuur BV en De Koning tuincentrum.

Dorpsvisie

In de periode tussen 27 oktober en 15 november 2008 werden in keukentafelgesprekken tussen de inwoners, ondernemers, scholen en vertegenwoordigers van de verenigingen gehouden. Tijdens deze keukentafelgesprekken (in totaal 10 gesprekken) werden aan de hand van ingevulde vragenlijsten de verschillende thema’s besproken. De uitwerkingen van deze gesprekken dienen als basis voor de uiteindelijke Dorpsvisie Sintjohannesga, Rotsterhaule en Rohel.

Inleiding Dorpsvisie Sintjohannesga, Rotsterhaule en Rohel

Tijdens de ledenvergadering van het Dorpengemeenschap Sintjohannesga e.o. (DGS) van 28 maart 2008 werd besloten dat er een dorpsvisie ontwikkeld moest worden. Hiervoor werd door het DGS de commissie dorpsvisie ingesteld, waarin de verschillende (belangen(-verenigingen) vertegenwoordigd zijn.

Na een brainstormsessie (2 september 2008) werd het doel van de commissie door het DGS uitgelegd: samen een visie in een document vastleggen, waarin iedereen zich kan vinden en hiermee richting de gemeente kan communiceren. De commissie werd samengesteld uit:

  • namens DGS: Janke van der Wal en Bertus van Zwol
  • namens de gemeente: Albert Bos
  • namens Stichting Doarpswurk: Ide-Louw van der Zwaag, Rinny Hulzebos, Bonne Hylkema, Herman van Zwol en Anne Liewes

De thema’s die in de Dorpsvisie worden meegenomen zijn:

  1. Wonen
  2. Onderwijs
  3. Verkeer
  4. Bereikbaarheid
  5. Bedrijvigheid
  6. Recreatie
  7. Welzijn
  8. Jeugd en Ouderen
  9. Dorpengemeenschap

De Dorpsvisie Sintjohannesga, Rotsterhaule en Rohel 2009 werd op 15 januari 2009 gepresenteerd tijdens de jaarvergadering van het dorpengemeenschap op 15 januari 2009.

Actiepunten

Aan de hand van de thema’s worden de verschillende actiepunten, welke in de dorpsvisie zijn opgenomen, behandeld.

Thema: Wonen

  1. Toekomstig nieuwbouwproject zou moeten bestaan uit betaalbare koop- en huurwoningen met gevarieerde nieuwbouw.
  2. Extra aandacht voor parkeerruimte bij toekomstig nieuwbouw.
  3. Toekomstige nieuwbouwprojecten moeten worden voorzien zijn van meer groen en minder water.
  4. Voor ouderen voldoende voorzieningen in de dorpen, geconcentreerd in een multifunctioneel centrum.
  5. Aanleg fietspaden langs de Molenstelle en vanaf camping pavilioen Heida over de polderdijk via Vierhuis langs de Broeresloot naar het fietspontje.

Thema: Onderwijs

  1. Brede school omzetten naar breed dorp, waarbij men faciliteiten creëert voor opvang van peuter tot en met pubers.
  2. Om eventuele problemen als “hangen”, drugsgebruik en vandalisme het hoofd te bieden, zullen onze dorpen meer activiteiten en faciliteiten aan moeten bieden.
  3. Bouw multifunctioneel centrum.

Thema: Verkeer

  1. Snelheid beperkende maatregelen voor de Streek, maar geen verkeersremmende drempels en obstakels.
  2. Aanleg zebrapaden bij de gymzaal en tegenover het café.
  3. Eenrichtingsverkeer bij de Schakel.
  4. Bij de Trieme is het belang dat het bruggetje en de kruising worden vergroot.
  5. Langs de Molenstelle een fietspad met verlichting.
  6. Mogelijkheid tot creëeren van een éénrichingstraject voor vrachtverkeer.

Thema: Bereikbaarheid

  1. Er moeten meer trottoirs aangelegd worden binnen de bebouwde kom.
  2. Meer intensievere snelheidscontroles.
  3. Onderzoek naar de mogelijkheid om een buslijn naar Joure op te richten.
  4. Veilige en vlotte doorstroming creëeren voor bedrijven en bewoners.

Thema: Bedrijvigheid

  1. Detailhandel behouden.
  2. Een goede spreiding van kleinere bedrijven.
  3. Een bedrijfje of loods aan huis moet kunnen, mits de activiteiten niet conflicteren met de omgeving.
  4. Kleinschalig bedrijventerrein aan de rand van het dorp, mits het wordt ingepast in de omgeving.

Thema: Recreatie

  1. Een fietspad langs de oevers vanaf de Skarsterrijn tot aan de veerpont in de Tjonger.
  2. Haventje Vierhuis moet behouden en onderhouden worden, grootschalige aanpassing en uitbreiding is hier geen optie en niet gewenst.
  3. Fietspad langs het Nannewiid, indien er geen schadelijke gevolgen zijn voor de natuur.
  4. Uitbreiding van recreatiemogelijkheden bij bestaande bedrijven/locaties.
  5. Uitbreiding recreatiemogelijkheden bij het Tjeukemeer.
  6. Wandelpaden in het Easterskar kunnen verbeterd en uitgebreid worden.
  7. Uitbreiding ruiterpaden.

Thema: Welzijn

  1. Bouw van Multifunctioneel centrum.
  2. Gebruik van faciliteiten moeten vooral betaalbaar blijven voor de kleinere verenigingen.
  3. De ijsbaan breder inzetten, bijvoorbeeld door middel van een skeelerbaan.
  4. Doarpsfinne beter benutten, door naschoolse activiteiten en toernooien te houden.

Thema: Jeugd en Ouderen

  1. Meer activiteiten voor kinderen van 6 t/m 11 jaar.
  2. Ouderen meer betrekken bij activiteiten voor alle leeftijden.
  3. Aanleg van een skate-/skeelerbaan als ontmoetingsplek nabij Yn’e Doarpsfinne.
  4. Een duidelijke scheiding in leeftijdsgroepen bij SJORS maken met vaste bezoektijden en duidelijke activiteiten gericht op die leeftijdsgroep.

Thema: Dorpengemeenschap

  1. Multifunctioneel centrum haalbaarheidsonderzoek.
  2. Verbeteren informatie voorzieningen.
  3. Opstarten van een website.
Woonark langs de Vierhuisterweg te Rohel.

Rohel: Vierhuisterweg

Woonark langs de Vierhuisterweg te Rohel.
Woonark van Franke Sloothaak.

1928 – 1950: Er lagen drie woonarken tusen de Pôlle en Vierhuis. Hier zien we de woonark van Franke Sloothaak (1903-1983) en Hendrika Schaap (1910-1977).

Berm Vierhuisterweg te Rohel.
Berm tussen de N924 en de parallelweg Vierhuisterweg.

2009

Historische foto van woningen aan het water te Rohel.
Drie huizen op een eilandje

1900 – 1916: Aan de overkant van de vaart stonden drie huizen en er lag een woonschip. We zien hier twee van die woningen die bewoond werden door Eise van der Wal (1884-1959) en zijn dochter Niesje en Arend Poepjes (1866-1953) met zijn vrouw Geertje Huisman (1866-1916). Rechts hiervan lag een woonboot die bewoond werd door Lourens van der Wal (1880-1969) en Grietje Huitema (1898-1986).

Gemaal langs de Vierhuisterweg te Rohel.
Modern gemaal

2009: Het eiland is verdwenen. Op de plek van het eilandje is nu het moderne gemaal gehuisvest.

Twee vissers aan de kant van de vaart te Rohel.
Twee vissers en een zwaan

1930 – 1940: Hier staan Eise van der Wal en Lourens van de Wal, vissend achter hun huis in de petgaten van het Westerschar.

Tractor op de N924 te Rohel.
Tractor

2009: Eise en Lourens zouden het nooit kunnen bedenken, dat op hun favoriete visplekje ooit een tractor zou rijden.

Sluis met elektrisch gemaal in Vierhuis te Rohel.
Sluis met elektrisch gemaal

1929 – 1945: De Sluis te Vierhuis met het elektrisch gemaal. In 1929 kreeg Vierhuis zijn elektrische gemaal, waarmee de 6 molens van de Grote Sint Johannesgaaster veenpolder overbodig werd.

Grasveld bij het gemaal te Vierhuis (Rohel).

2009: De vaart is gedempt en het gemaal is vervangen door een nog moderner gemaal aan de andere kant van de weg. Hier komt alleen nog bestemmingsverkeer. Achter het gras ligt het haventje van Vierhuis.

De visser controleert zijn netten in de vaart bij Vierhuis (Rohel).
Hielke Buis

1945 – 1984: Hielke Buis in de haven van Vierhuis. In zijn visserboot controleert hij zijn netten. Op de achtergrond een gedeelte van het gemaal.

Catamaran in haventje van Vierhuis (Rohel).

2009: Een catamaran ligt in het haventje van Vierhuis.

Gemaal van Vierhuis (Rohel) in een winter.
Elektrisch gemaal in de winter

1910 – 1960: Het gemaal van Vierhuis dat vele jaren het overtollige water van de polder in het Tjeukemeer loosde is in 2001 buiten werking gesteld. Links op de foto de boerderij van Pier Meerding [1896-1955] en Heiltje Schippers [1901-1960].

Gemaal aan de kant van de weg in Vierhuis (Rohel).
Gemaal vanaf de N924

2010: De weg werd in 2010 onder handen genomen, de strepen werden weggefreesd. De struiken die aan deze kant van de weg groeiden, zijn grootendeels weggehaald door de provincie. Links van de foto ziet u nog de woonboerderij De Vrolijkheid.

Sluis bij het gemaal in haventje van Vierhuis te Rohel.
Sluis bij het gemaal

1900 – 1950: Een mooi plaatje van de sluis in het haventje van Vierhuis.

Grasveld voor het gemaal in Vierhuis (Rohel).

2010: et grasveldje voor het gemaal. Links van het gemaal ligt de weg van Heerenveen naar Delfstrahuizen. Achter het gemaal ligt het haventje, waar 20 ligplaatsen voor boten zijn.

Sluisdeuren in het haventje van Vierhuis (Rohel).
Sluisdeuren in het haventje van Vierhuis.

1920 – 1946: Hier zien we de sluisdeuren die wat zuiderlijker lagen dan de sluisdeuren naast het gemaal. Achter de sluis staat het huisje van Cornelis Idzinga [1892-1946] en Grietsje Slootstra [1892-1949], die over de sluisdeuren thuis konden komen.

Achtersteven van een boot in haventje Vierhuis te Rohel.

2010: De sluis is verdwenen, dit geldt ook voor het huisje bij de sluis. Op de achtergrond is nog een deel van de stal van de Aktiviteitenboerderij van Steven van der Zee zichtbaar.

Houtenwoning tussen de struiken aan de Vierhuisterweg te Rohel.
Houten woning van familie Jan Jonker.

1916 – 1950: Deze houten woning is in 1916 gebouwd. Het is onder andere bewoond geweest door de familie Jan Jonker (1881-1947), die in brandstof handelde. Vervolgens woonden hier Albert en Lieske de Jong met hun kinderen. Nadat het jaren heeft leeggestaan is het door de jeugd in brand gestoken.

Woonwagen aan Vierhuisterweg te Rohel.
Woonwagen van A. Vledder.

Hier zien we de woonwagen van het echtpaar A. Vledder. Deze stond tegenover het huis van Evert Knijpstra waar vroeger een woonwagenkamp was. De boot op de voorgrond ligt bij de vaart.

Tekening van woonboot Benno Pen
Tekening van woonboot

Lange smalle woonark van L. vd. Wal Vierhuistervaart bij de sluis. Wij moeten altijd met de boot overvaren om op de Vierhuisterweg te komen.

1940 – 1945: Tekening van Benno Pen. Als jongen tijdens de Tweede Wereld Oorlog heeft hij een langere periode gelogeerd bij zijn grootouders, die op het eilandje woonden in de Hoogedijkstervaart. Deze woonboot lag op wal bij de sluis. Benno moest met een bootje oversteken om bij deze woonboot te komen.

 

Doe’t pake noch feint wie en beppe faam…

Boekomslag van het boek Doe't pake feint wie en beppe faam... van Stichting Werkgroep Historie Sintjohannesga.
Het boek Doe’t pake feint wie en beppe faam… van Stichting Werkgroep Historie Sintjohannesga.

Na het verschijnen van het boek “Tusken Tsjûkemar en it Nannewiid” kreeg de Stichting Werkgroep Historie Sintjohannesga heel veel foto’s en informatie. De stichting besloot tweede boek te maken, dit boek bevat een rondwandeling door de dorpen Sintjohannesga, Rotsterhaule en Rohel.

In 1996 kwam het boek “Tusken Tsjûkemar en it Nannewiid” uit, wat het eerste boek over de geschiedenis van Rotsterhaule, Sintjohannesga en Rohel was. Dit boek was binnen vier weken na verschijningsdatum uitverkocht. Degene die zich niet hadden ingeschreven, werden teleurgesteld. De belangstelling voor het eerste boek was onverwacht groot.

Na dit boek kwamen van de inwoners van de dorpen veel meer informatie en foto’s los, welke door de Stichting Werkgroep Historie Sintjohannesga e.o. werden bewaard. Nadat de Stichting de twee boeken het 75 jaar Christelijk onderwijs en de geschiedenis van Rotstergaast hadden geschreven, gingen de ze collectie foto’s en verhalen bekijken. Hieruit bleek dat er meer dan voldoende materiaal verzameld was voor een tweede boek…

Aan de hand van een selectie van 500 foto’s is het tweede boek over de geschiedenis van Sintjohannesga, Rotsterhaule en Rohel geschreven: “Doe’t pake noch feint wie en beppe faam…”. Dit boek bevat een rondleiding door de dorpen, waarbij de foto’s de hoofdrol spelen, aangevuld met historische informatie en 10 thema’s.

Het boek is geschreven door Albertus de Jong, Hennie Keulen, Jan Waslander en Alle Mulder, allen lid van de Stichting Werkgroep Historie Sintjohannesga.

Dit boek is niet meer te koop bij Stichting Werkgroep Historie Sint Johannesga!